Ruben kijkt vragend naar de kast. Met een hele gerichte blikrichting, houding en op allerlei non- verbale manieren maakt Ruben al iets duidelijk. Ik zeg \u2018Wil je wat vragen?\u2019 waarop Ruben zelf naar de vragen pagina op zijn spraakcomputer gaat. Hij zegt \u2018ik heb een vraag\u2019. Waarop ik zijn zin aan vul met \u2018Ik heb een vraag over\u2019. En ik vraag waar het over gaat; tik op zijn computer in \u2018doen\u2019 \u2018gaan\u2019 \u2018vertellen\u2019 en houd het verder open. Ruben gaat zelf naar de tijd pagina op zijn computer en zegt \u2018nu\u2019 Hij zegt verbaal vaak \u2018ik wil\u2019 op zijn manier zonder de \u2018k\u2019 ertussen en roept dit hard. Ik modelleer wat hij zegt op zijn spraakcomputer \u2018ik wil..\u2019 Waarop Ruben aan vult met \u2018ik wil bal spel\u2019. Waarop ik naar de werkwoorden pagina ga en aanvul met \u2018spelen\u2019. Waarop Ruben zijn eigen woorden gaat kiezen en ook door de werkwoorden pagina\u2019s gaat. Hij zegt \u2018Ik wil bal dansen spel doen\u2019. Ik pak de doos met het balspel en laat Ruben de ballen uit de doos halen. Onderwijl vraag ik met zijn spraakcomputer \u2018wat doen?\u2019 en blader door de pagina\u2019s. Hij wijst naar alle andere ballen die we hebben en zegt \u2018meer\u2019. Je hebt heel veel varianten en ik vraag hem wanneer de ballen erop liggen; gaan we ze (er)uit gooien, wedstrijd doen, (er)in houden? Waarop hij geen van de woorden die ik modelleer zegt maar het woord \u2018circus\u2019 zegt. Ah! En hij vult aan met \u2018circus spelen\u2019. Zo ontstaat er een heel gesprek over wat en hoe we het spel gaan doen.<\/p>\n
We starten het spel nadat ik modelleer \u2018op de plaatsen klaar, starten maar\u2019. Ruben houdt stevig de lussen van de parachute vast en is super fanatiek erin! Hij zal niet snel los laten! Tussen het spel door geef ik wat kreten met de spraakcomputer als \u2018oeps\u2019, \u2018gek\u2019 \u2018fantastisch\u2019 waarop Ruben een keer \u2018wow\u2019 roept en \u2018leuk\u2019. Wanneer we de ballen hoog houden en er een aantal eruit vliegen vliegt Ruben met zijn hele lijf de kant waar de ballen heen gingen op. Hij kijkt boos erbij waarop ik zeg \u2018ballen\u2019 en hij het woordje \u2018pakken\u2019. Geen enkele bal mag eruit vliegen. Want ho, dan is het spel klaar en Ruben houd het heel lang vol!\u00a0 Op een gegeven moment wijst hij naar achteren.. Nou ja zijn elleboog houd hij naar achteren en hij probeert zijn hoofd mee die kant op te draaien. \u2018wat is er?\u2019 Ik draai zijn stoel een beetje die kant uit. Waarop Ruben naar de tv wijst. Ik zet de tv pagina op zijn spraakcomputer op. Hierop zegt Ruben direct \u2018muziek!\u2019 ah wil je muziek bij het spelen? Hele duidelijke ja knik\/ Ik modelleer hoe hij dit kan zeggen \u2018kan muziek aan\u2019 of \u2018mag muziek aan\u2019 waarop Ruben zegt \u2018muziek aanzetten\u2019. Ik voeg het woordje \u2018van\u2019 toe. \u2018Muziek aanzetten van\u2019. Het is dolle pret met spelen en harde muziek aan!<\/p>\n
Je ziet ons veel op Ruben zijn spraakcomputer woorden in tikken. Je zou zeggen, het is toch zijn computer? Maar een spraakcomputer kan iemand niet direct helemaal zelf inzetten. Ook al zitten de woorden in Ruben zijn hoofd, het kunnen uiten van de taal is een leerproces. Dat wat wij doen heet modelleren. Voordoen en meenemen in taal en manieren laten zien. Dit kan op een spraakcomputer maar ook op andere manieren met dezelfde taal als in de spraakcomputer ondersteund met allerlei andere manieren van communicatie. Dat waar wij Ruben non- verbaal naar zien kijken modelleren we op zijn computer maar ook woorden die hij zegt vullen we (of we wachten tegenwoordig even totdat hij zelf aan vult) aan. Zo leert hij meer met zijn spraakcomputer te communiceren om de taal in te zetten en leert hij dat anderen hem sneller begrijpen wanneer hij naast de taal die hij al geeft (maar voor een onbekende moeilijk te lezen is) zijn spraakcomputer in zet. Plus daarnaast sneller kan zeggen wat hij wil, wat hij van iets vind, wat hij voelt en wat hij niet wil!<\/p>\n
Wij modelleren op Ruben zijn spraakcomputer maar zeggen vaak ook wat wij zo zeggen met zijn spraakcomputer met een paar of meer woorden. Zo praten we in dezelfde taal. Doordat Ruben iedereen in zijn omgeving op dezelfde manier ziet praten zal hij zelf ook sneller de functie van het meer zeggen met zijn spraakcomputer in zien. Eigenlijk kun je het zien als een andere taal aanleren. Spaans heb je ook niet binnen 1 dag geleerd. Iemand of iets zal je hierin meenemen en er zal een tijd overheen gaan voordat je die andere taal met meerdere woorden, vervoegingen en dergelijke kunt spreken.<\/p>\n
Ruben heeft zijn spraakcomputer nu ruim 2,5 jaar en nu zien we het effect van het al die tijd modelleren \u00e9n in dezelfde taal spreken!
\nUit onderzoek is naar voren gekomen dat een zich normaal ontwikkelend kind gemiddeld 4380 uur aan spraakvoorbeelden krijgt voordat het zelf gaat praten rond de leeftijd van 18 maanden. Je kunt je voorstellen dat dit met voorbeelden met een spraakcomputer langer zal duren. Het is dus de kunst om continu spraakvoorbeelden te geven en er nog weinig voor terug te verwachten. En pats, ineens is het er! Zoals we nu merken bij Ruben dat hij ineens door heeft d\u00e1t hij meer bereikt door echte zinnen te maken. Vaak zegt hij nu uit zichzelf de woorden kunnen, hebben, willen en nog veel meer werkwoorden of kernwoorden als de ik om zich te laten horen. Daarbij heeft Ruben zelf zijn woordenschat zo uitgebreid dat hij hele andere woorden kiest dan wat je op dat moment zou denken. Hij kan heel gevat uit de hoek komen dan!<\/p>\n
Hij zei bijvoorbeeld uit zichzelf bij het Sinterklaasjournaal \u2018Sinterklaas, wie ben jij?\u2019 Door hierop door te vragen, modelleren, het gesprek aan te gaan weten we nu 100% zeker dat het geen vermoeden meer is maar Ruben \u00e9cht niet meer in Sinterklaas gelooft!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ruben kijkt vragend naar de kast. Met een hele gerichte blikrichting, houding en op allerlei non- verbale manieren maakt Ruben al iets duidelijk. Ik zeg \u2018Wil je wat vragen?\u2019 waarop Ruben zelf naar de vragen pagina op zijn spraakcomputer gaat. Hij zegt \u2018ik heb een vraag\u2019. Waarop ik zijn zin aan vul met \u2018Ik heb … <\/p>\n